~ Stotteren en broddelen
Wat is stotteren?
Stotteren is een verstoring in de vloeiendheid van het spreken. Iemand weet meestal precies wat diegene wil zeggen, maar het uitspreken verloopt niet altijd zoals gewenst.
Dit kan hoorbaar of zichtbaar zijn, maar stotteren kan ook vanbinnen veel invloed hebben.
Hoe kan stotteren klinken of eruitzien?
Bij stotteren kunnen verschillende kenmerken voorkomen:
- klanken, lettergrepen of woorden worden herhaald;
- een klank wordt langer aangehouden;
- iemand loopt vast en er komt tijdelijk geen geluid;
- er ontstaat zichtbare spanning tijdens het spreken;
- iemand gebruikt extra bewegingen om door een stottermoment heen te komen;
- woorden of situaties worden vermeden.
Niet iedereen stottert op dezelfde manier. Ook kan het stotteren per moment en situatie verschillen.
Hoe ontstaat stotteren?
Er is niet één duidelijke oorzaak van stotteren. Bij het ontstaan spelen verschillende factoren mee, waaronder aanleg en de ontwikkeling en aansturing van het spreken.
Spreken is een ingewikkeld proces
In korte tijd moeten gedachten worden omgezet in woorden, klanken en bewegingen van de spreekspieren. Bij iemand die stottert verloopt de timing en samenwerking binnen dit proces soms anders.
Spanning is niet de oorzaak
Spanning, enthousiasme, tijdsdruk of een moeilijke spreeksituatie kunnen invloed hebben op hoeveel iemand stottert. Ze zijn echter niet simpelweg de oorzaak van het stotteren.
De rol van ouders
Ouders veroorzaken het stotteren van hun kind niet. Zij kunnen wel een belangrijke rol spelen in het bieden van rust, begrip en passende ondersteuning.
Stotteren is meer dan wat je hoort
De hoorbare kenmerken vormen maar één deel van het stotteren.
“Daarom kijken we tijdens stottertherapie naar het spreken én naar de invloed die het stotteren op het dagelijks leven heeft.”
Iemand kan ook:
- spanning voelen voordat of tijdens het spreken;
- bang zijn om vast te lopen;
- woorden vervangen;
- minder zeggen dan diegene eigenlijk wil;
- bepaalde situaties vermijden;
- frustratie, schaamte of onzekerheid ervaren;
- veel energie kwijt zijn aan het controleren van het spreken.
Gaat stotteren vanzelf over?
Bij veel jonge kinderen neemt het stotteren vanzelf weer af. Bij andere kinderen blijft het aanwezig. Vooraf is niet altijd met zekerheid te voorspellen hoe het stotteren zich zal ontwikkelen.
Daarom is het verstandig om vragen of zorgen tijdig te bespreken. Een intake betekent niet automatisch dat een lang behandeltraject nodig is. Soms zijn uitleg, advies en het volgen van de ontwikkeling voldoende. In andere situaties is behandeling passend.
Wat kan stottertherapie betekenen?
Tijdens de intake onderzoeken we hoe het stotteren eruitziet, hoe het wordt ervaren en welke factoren invloed hebben.
Afhankelijk van de leeftijd en hulpvraag kan de begeleiding zich richten op:
- meer inzicht krijgen in het stotteren;
- het spreken makkelijker laten verlopen;
- spanning tijdens het spreken verminderen;
- anders omgaan met stottermomenten;
- vertrouwen in het spreken versterken;
- voorkomen of verminderen van vermijding;
- ouders helpen om hun kind passend te ondersteunen;
- oefenen met situaties uit het dagelijks leven.
De doelen worden altijd samen opgesteld. Therapie is geen standaardprogramma, maar begeleiding die past bij de persoon en de hulpvraag.
~ Broddelen
Wat is broddelen?
Broddelen is, net als stotteren, een stoornis in de vloeiendheid van het spreken. Bij broddelen verloopt het spreken vaak snel of onregelmatig.
Klanken, lettergrepen of woorden kunnen in elkaar overlopen, worden ingekort of worden weggelaten. Hierdoor kan iemand moeilijker te verstaan zijn.
Hoe kun je broddelen herkennen?
Bij broddelen kunnen verschillende kenmerken voorkomen:
- een hoog of wisselend spreektempo;
- woorden die in elkaar overlopen;
- klanken of lettergrepen die worden weggelaten;
- onduidelijke uitspraak;
- zinnen die opnieuw worden begonnen;
- moeite om gedachten duidelijk en gestructureerd te verwoorden;
- veel normale niet-vloeiendheden;
- weinig bewustzijn van de verstaanbaarheid.
Niet iedereen met broddelen heeft dezelfde kenmerken.
Wat is het verschil tussen stotteren en broddelen?
Stotteren
Bij stotteren zijn er vaak onvrijwillige herhalingen, verlengingen of blokkades. Iemand merkt meestal duidelijk dat het spreken vastloopt.
Broddelen
Bij broddelen ligt de nadruk vaker op een snel of onregelmatig spreektempo en een verminderde verstaanbaarheid. Iemand merkt zelf niet altijd wanneer het spreken moeilijk te volgen is.
Stotteren en broddelen kunnen ook samen voorkomen. Goed onderzoek is daarom belangrijk om te begrijpen wat er precies gebeurt.
Onderzoek en begeleiding bij broddelen
Tijdens onderzoek wordt onder andere gekeken naar:
- het spreektempo;
- de verstaanbaarheid;
- de vloeiendheid;
- de uitspraak;
- de opbouw van zinnen en verhalen;
- het bewustzijn van het eigen spreken;
- situaties waarin het spreken duidelijker of minder duidelijk verloopt.
Op basis daarvan kan worden bepaald welke begeleiding passend is.
Vragen over stotteren of broddelen?
Twijfel je of er sprake is van stotteren, broddelen of een combinatie? Vul het contactformulier in en beschrijf kort wat je opvalt. Ik kijk graag met je mee of onderzoek bij Zeker Spreken passend is of dat een verwijzing naar een andere specialist beter aansluit.
